ไขรหัสกุญแจอายุ 443 ปีจากเรือที่อับปางนอกเวลส์ได้แล้ว คำตอบคือ ANCE

เย็นวันที่ 28 ธันวาคม 1583 เรือสินค้าอังกฤษชื่อ แอนน์ ฟรานซิส (Ann Francis) ที่กำลังเดินทางกลับจากสเปน เจอพายุรุนแรงจนเรือเสียทิศ แล้วอับปางที่หาดมาร์แกม ใกล้เมืองพอร์ตทาลบอต ทางใต้ของเวลส์ สินค้าบนเรือถูกทรายกลบอยู่หลายร้อยปี

สมบัติส่วนใหญ่ถูกพบโดยปีเตอร์ ฮิวส์ นักล่าโลหะด้วยเครื่องตรวจจับ ระหว่างปี 1996 ถึง 2017 รวม 21 ปี หลังการขุดลอกและพายุพัดทรายออกไปทีละชั้น จากนั้นพิพิธภัณฑ์แห่งชาติเวลส์ (Amgueddfa Cymru) รับมาดูแล

กุญแจที่ไม่เคยถูกเปิด

หนึ่งในของที่พบคือกุญแจรหัสทำจากทองเหลือง ที่ล็อกอยู่อย่างนั้นตั้งแต่เรือจม ภัณฑารักษ์เชื่อว่าเคยใช้ล็อกหีบเล็กที่ใส่ของมีค่า เพราะพบใกล้เหรียญเงินสเปนและตุ้มชั่งเหรียญ 2 อัน หีบอาจเคยใส่เหรียญ หรือของที่ไม่เหลือรอดมาถึงวันนี้ เช่น เอกสารหรือผ้า

ส่องด้วย CT แทนการงัด

ทีมจากพิพิธภัณฑ์ทำงานกับ ดร.เดวิด วิลเลียมส์ นักวิจัยจากศูนย์วิจัยชีวกลศาสตร์กล้ามเนื้อและกระดูก คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยคาร์ดิฟฟ์ ใช้เครื่อง micro-CT สร้างภาพ 3 มิติของกลไกด้านใน ทำให้เห็นว่ารอยบากเรียงตรงกับตัวอักษรใดบนวงแหวน รหัส 4 ตัวคือ ANCE

วิลเลียมส์บอกว่าปกติเครื่องนี้ใช้ศึกษากระดูก การสแกนแม่กุญแจอายุ 400 ปีเป็นครั้งแรกของทีม เขาต้องรอจนค่ำให้ทีมพิพิธภัณฑ์ลองหมุนรหัสจริง แล้วกุญแจก็เปิด

อลาสแตร์ วิลลิส ภัณฑารักษ์อาวุโสของพิพิธภัณฑ์ บอกว่ากุญแจรหัสสมัยเอลิซาเบธเคยพบในอังกฤษ แต่ชิ้นนี้สภาพดีเป็นพิเศษและมาจากซากเรือที่รู้ปีที่จมแน่นอน ตอนนี้ปริศนาใหม่คือรหัส ANCE มีความหมายอะไรกับเจ้าของหรือเปล่า