สัปดาห์นี้มีงานของนักวิจัยไทยถึง 3 ชิ้น ตั้งแต่ระบบจำแนกกระดูกสัตว์ ฐานข้อมูลเจดีย์ ถึงกฎหมายเมืองเก่าพิมาย
-
ไทย ฉบับก่อนตีพิมพ์ อ่านฟรี
กระดูกสัตว์กีบใหญ่พบมากในแหล่งโบราณคดีของแผ่นดินใหญ่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่แยกชนิดยาก ทีมวิจัยวัดลักษณะ 148 แบบบนโครงกระดูกเปรียบเทียบ 109 โครง ของควาย วัวแดง กูปรี กระทิง ทาคิน และกวางป่า แล้วใช้แมชชีนเลิร์นนิงจำแนก แม่นระดับวงศ์ราว 95% ระดับชนิด 76% และทำเป็นเว็บแอปให้นักโบราณคดีใช้ เป็นฉบับก่อนตีพิมพ์ (preprint)
มุมไทย: ผู้วิจัยหลักเป็นนักวิจัยไทย และสัตว์ทุกชนิดในงานเป็นสัตว์ป่าหรือสัตว์เลี้ยงของไทย
“A comprehensive identification protocol for postcranial bones of Southeast Asian Ruminantia. Part 3: Morphological criteria for large-sized species”
Sirikanya Chantasri, Supalak Mithong, Julien Claude, Papavee Seesod, Corentin Bochaton · bioRxiv (Cold Spring Harbor Laboratory) · 29 ต.ค. 2569
-
ไทย ชุดข้อมูล อ่านฟรี
ชุดข้อมูลเปิดของโครงการ Architectural Evidence System รวบรวมเจดีย์และสถูป 80 รายการ องค์ประกอบสถาปัตยกรรม 534 รายการ และข้อเสนอเรื่องอายุสมัย 100 ข้อ ข้อมูลอยุธยา 26 รายการมาจากงานค้นคว้าระดับปริญญาโทที่มหาวิทยาลัยศิลปากร ผู้จัดทำระบุว่าเป็นฉบับทดลอง ข้อมูลอายุสมัยเป็นการตีความของผู้อ้าง ไม่ใช่ข้อยุติ
มุมไทย: ภาษาต้นทางของข้อมูลเป็นภาษาไทย มีคำแปลอังกฤษและญี่ปุ่นฉบับร่าง
“Architectural Evidence System: Chedi Database”
Thiparat Pilunthasukala · Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research) · 27 ต.ค. 2569
-
ไทย บทความวารสาร อ่านฟรี
งานวิจัยนิติศาสตร์ศึกษากฎหมายอนุรักษ์เมืองเก่าของไทยเทียบกับต่างประเทศ โดยใช้เมืองเก่าพิมาย จังหวัดนครราชสีมา เป็นกรณีศึกษา สัมภาษณ์และสนทนากลุ่มผู้เกี่ยวข้องรวม 32 คน แล้วเสนอมาตรการทางกฎหมายที่เหมาะกับการอนุรักษ์และพัฒนาเมืองเก่าพิมาย
มุมไทย: พิมายมีปราสาทหินพิมายซึ่งไทยเสนอเป็นมรดกโลก ข้อมูลเที่ยวพิมายดูที่ TukPin.com
“มาตรการทางกฎหมายในการอนรกษและพฒนาเมองเกา : กรณศกษาเมองเกาพมาย อำเภอพมาย จงหวดนครราชสมา”
Boonnam Sophauthok · Journal of politics, administration and law · 30 ต.ค. 2569
-
เวียดนาม บทความวารสาร อ่านฟรี
บทความภาษาเวียดนามรวบรวมโบราณวัตถุดีบุกและตะกั่วของวัฒนธรรมออกแอว (Óc Eo) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเวียดนาม ทั้งจากการขุดของหลุยส์ มาเลอแรต์ ปี 2487 และที่พบหลังปี 2518 แบ่งได้เป็นกลุ่มที่ใช้ค้าขายแลกเปลี่ยน เครื่องประดับ และของในพิธีกรรม และชี้ว่างานหัตถกรรมดีบุก–ตะกั่วเป็นเศรษฐกิจสำคัญของชุมชน
มุมไทย: ออกแอวเป็นเมืองท่าของรัฐฟูนัน ร่วมสมัยกับเมืองโบราณอู่ทองและแหล่งทวารวดีตอนต้นในไทย ซึ่งพบเหรียญและเครื่องประดับคล้ายกัน
“ĐỒ THIẾC - CHÌ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI CỦA CƯ DÂN VĂN HÓA ÓC EO TÂY NAM BỘ”
NGUYỄN NHỰT PHƯƠNG · Tạp chí Khoa học xã hội Thành phố Hồ Chí Minh · 26 ต.ค. 2569
-
ทั้งภูมิภาค บทความวารสาร อ่านฟรี
บทความทบทวนงานวิเคราะห์ไอโซโทปเสถียรจากกระดูกและฟันคนโบราณในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 37 ชิ้น พบว่าสัดส่วนนักวิจัยจากประเทศเจ้าของแหล่งและงานแบบเปิดอ่านฟรีเพิ่มขึ้น แต่มีงานเพียง 37.8% ที่ตรวจว่าตัวอย่างเสื่อมสภาพหรือไม่ ผู้เขียนเสนอให้ทำงานร่วมกับนักวิจัยท้องถิ่นและชุมชนลูกหลานมากขึ้น
มุมไทย: ไอโซโทปบอกได้ว่าคนโบราณกินอะไรและย้ายถิ่นหรือไม่ งานแบบนี้เคยใช้กับแหล่งในไทยอย่างบ้านเชียงและบ้านโนนวัด
“Stable Isotope Research for Human Bioarchaeology in Southeast Asia: A Review of Research Trends, Gaps, and Opportunities”
Brianna Muir · International Journal of Osteoarchaeology · 29 ต.ค. 2569
-
อินโดนีเซีย บทความวารสาร อ่านฟรี
งานนี้อ่านจารึกยูปะภาษาสันสกฤตที่มัวราคามัน กาลิมันตันตะวันออก ซึ่งถือเป็นจารึกเก่าที่สุดของอินโดนีเซีย (ราวพุทธศตวรรษที่ 10) จารึกเล่าการพิชิตและการยอมสวามิภักดิ์ภายใต้พระเจ้ามูลวรมัน ผู้เขียนสรุปว่าเป็นการประกาศอำนาจทางทหาร แต่ยังไม่ใช่หลักฐานของการปกครองด้วยการสร้างความหวาดกลัวอย่างเป็นระบบ
มุมไทย: จารึกยุคเดียวกันในภูมิภาคเราใช้อักษรปัลลวะจากอินเดียใต้ ซึ่งเป็นต้นทางของอักษรขอมและอักษรไทย
“Before Modern Terrorism: Was There Political Terror in Ancient Indonesia?”
Zora Arfina Sukabdi, Hayuning Nuswantari · Social science and human research bulletin. · 30 ต.ค. 2569