ตุรกีเปิดนิทรรศการของคืนจากสหรัฐฯ 100 ชิ้น พร้อมรูปปั้นจักรพรรดิโรมันที่ถูกตัดแยกชิ้นเมื่อ 60 ปีก่อน ส่วนไทยก็เพิ่งได้คืน 11 ชิ้นจากอัยการแมนแฮตตัน
พิพิธภัณฑ์โบราณคดีอิสตันบูลจัดแสดงโบราณวัตถุ 100 ชิ้นที่ได้คืนจากสหรัฐฯ และเปิดนิทรรศการเรื่องรูปปั้นสำริดจากเมืองโบราณบูบอน ซึ่งถูกขุดลักลอบและกระจายไปหลายพิพิธภัณฑ์ทั่วโลก
สรุปสั้น
- 2 พ.ย. 2569 ตุรกีจัดแสดงโบราณวัตถุ 100 ชิ้นที่ได้คืนจากสหรัฐฯ ที่พิพิธภัณฑ์โบราณคดีอิสตันบูล เช่น ของจากโฮโรซเตเปอายุราว 4,000 ปี 40 ชิ้น และแผ่นดินเผาประดับอาคารจากดือแวร์ 44 แผ่น
- เปิดนิทรรศการ "No Escape: Boubon" เล่าเรื่องรูปปั้นสำริดจักรพรรดิโรมันจากเมืองบูบอน ที่ถูกขุดลักลอบในทศวรรษ 2500 ตัดหัว ลำตัว และแขนขาแยกขายไปหลายประเทศ
- สำนักงานอัยการแมนแฮตตันซึ่งร่วมตามคืนประกาศเมื่อ 18 ก.ย. 2569 ว่าคืนโบราณวัตถุ 100 ชิ้นให้ตุรกี และอีก 11 ชิ้นให้ไทย จากคดีของสุภาษ กาปูร์ พ่อค้าโบราณวัตถุที่ถูกตัดสินว่าผิด
วันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 กระทรวงวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวของตุรกีจัดงานที่พิพิธภัณฑ์โบราณคดีอิสตันบูล แสดงโบราณวัตถุ 100 ชิ้นที่ได้คืนจากสหรัฐอเมริกา พร้อมเปิดนิทรรศการ No Escape: Boubon (“หนีไม่พ้น: บูบอน”) ซึ่งเล่าการตามล่ารูปปั้นสำริดจักรพรรดิโรมันชุดหนึ่งที่ใช้เวลาหลายสิบปี เมห์เมต นูรี แอร์ซอย รัฐมนตรีวัฒนธรรมฯ เป็นผู้เปิดงาน โดยมีแมทธิว บ็อกดานอส ผู้ช่วยอัยการเขตแมนแฮตตันซึ่งดูแลหน่วยปราบการค้าโบราณวัตถุผิดกฎหมายของนิวยอร์ก มาร่วมด้วย
ของ 100 ชิ้นมีอะไรบ้าง
ของที่ได้คืนมีอายุตั้งแต่ยุคสำริดตอนต้นถึงสมัยโรมัน
- 40 ชิ้นจากโฮโรซเตเป อำเภอแอร์บา จังหวัดโตกัต ทางเหนือของตุรกี อายุราว 2300–2000 ปีก่อน ค.ศ. เป็นเครื่องดนตรีในพิธี อาวุธ และภาชนะโลหะ ถูกขุดลักลอบไปเกือบ 70 ปีก่อนจะได้คืน
- แผ่นดินเผาประดับอาคาร 44 แผ่นจากดือแวร์ จังหวัดบูร์ดูร์ ทางตะวันตกเฉียงใต้ อายุราว 700–480 ปีก่อน ค.ศ.
- รูปเหมือนบุคคลจากเมืองโบราณอโฟรดิเซียส หน้ากากละคร และรูปเทพีขนาดเล็ก
รูปปั้นจักรพรรดิที่ถูกตัดเป็นชิ้น
ไฮไลต์ของนิทรรศการคือรูปปั้นสำริดจากเซบาสเตออน วิหารบูชาจักรพรรดิและราชวงศ์โรมันในเมืองโบราณบูบอน ใกล้หมู่บ้านอิเบจิกในจังหวัดบูร์ดูร์ ในทศวรรษ 1960 (ราว พ.ศ. 2503–2512) คนขุดลักลอบเอารูปปั้นออกไป ตัดหัว ลำตัว และแขนขาแยกจากกันและจากฐาน แล้วกระจายขายไปหลายประเทศ ชิ้นส่วนบางชิ้นไปอยู่ในพิพิธภัณฑ์ใหญ่ของสหรัฐฯ นิทรรศการนี้รวมรูปของจักรพรรดิลูเซียส เวรุส เซปติมิอุส เซเวรุส คาราคัลลา และมาร์คุส ออเรลิอุส
หลักฐานที่ทำให้ทวงคืนได้มาจากงานของศาสตราจารย์ยาเล อินัน นักโบราณคดีชาวตุรกี ที่จับคู่จารึก ฐาน และรูปปั้นในต่างประเทศเข้ากับแหล่ง เช่น รอยเท้าของรูปมาร์คุส ออเรลิอุสตรงกับรอยบนฐานที่ยังอยู่ในบูบอน และผลวิเคราะห์ดินกับไอโซโทปตะกั่ว ซึ่งรวมถึงงานของเอิร์นสต์ แพร์นิกา ในเยอรมนี ช่วยยืนยันอีกชั้น ปัจจุบันการขุดค้นที่บูบอนกลับมาทำอีกครั้งตั้งแต่ปี 2566 ภายใต้พิพิธภัณฑ์โบราณคดีบูร์ดูร์
ตัวเลขของการทวงคืน
บ็อกดานอสบอกว่าหน่วยของเขาตามยึดโบราณวัตถุที่ถูกปล้นได้แล้ว 6,452 ชิ้น ในจำนวนนี้ 276 ชิ้นเป็นของตุรกี และเรียกร้องให้พิพิธภัณฑ์ บ้านประมูล แกลเลอรี และนักสะสมตรวจที่มาของโบราณวัตถุให้เข้มขึ้น ประกาศของสำนักงานอัยการแมนแฮตตันเมื่อเดือนกันยายนระบุว่า 52 จาก 100 ชิ้นที่คืนให้ตุรกีรอบนั้นยึดมาจากพิพิธภัณฑ์เมโทรโพลิทัน เช่น รูปเทพเฮอร์มีสสำริดมูลค่าราว 500,000 ดอลลาร์ ที่ส่งออกจากตุรกีในทศวรรษ 1960 และขายให้พิพิธภัณฑ์ในปี 2514 โดยไม่มีประวัติที่มา
อ้างอิง
ข่าวนี้เรียบเรียงจากข้อเท็จจริงหลายแหล่ง · พบข้อผิดพลาด? แจ้งเรา
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ออสเตรเลียคืนเศียรรูปสลักขุนนางสมัยซ่งให้จีน หลังหอศิลป์แห่งชาติเก็บไว้ 31 ปี ไทยเองก็เพิ่งได้สำริดประโคนชัยคืน
เศียรรูปขุนนางฝ่ายบุ๋นและฝ่ายบู๊ ถูกนำออกจากสุสานหลวงราชวงศ์ซ่งเหนือใกล้ไคเฟิง หอศิลป์แห่งชาติออสเตรเลียซื้อไว้ตั้งแต่ปี 1995
นิทรรศการ Global Antiquity ที่มิลาน: พระพุทธรูปคันธาระ ตุ๊กตางาช้างอินเดียจากปอมเปอี และนักบุญที่มาจากพุทธประวัติ
Fondazione Prada เปิดนิทรรศการวัตถุกว่า 150 ชิ้น เล่าการติดต่อระหว่างโลกเมดิเตอร์เรเนียนกับเอเชียตลอด 1,700 ปี ถึง 1 มี.ค. 2570 หนึ่งในนั้นมีไอคอนนักบุญโยซาฟัต ซึ่งนักวิชาการพบว่าเป็นพระพุทธเจ้าในเวอร์ชันคริสต์
หลุมศพ "ร็อบ รอย" วีรบุรุษนอกกฎหมายแห่งสกอตแลนด์ ที่แท้ใช้แผ่นหินไม้กางเขนยุคกลางตอนต้น เก่ากว่าเจ้าของหลุมราวพันปี
อาสาสมัครสแกนภาพ 3 มิติแผ่นหินบนหลุมศพของร็อบ รอย แม็กเกรเกอร์ ที่ตายในปี 2277 ตรงกับรัชกาลพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ แล้วพบลายกางเขนแบบคริสต์ศาสนายุคแรก ใต้ลายดาบที่ทุกคนเคยคิดว่าเป็นของเขา
ลอยกระทงเริ่มที่สุโขทัยจริงไหม? หลักฐานชี้ว่า "นางนพมาศ" เขียนสมัยรัตนโกสินทร์ และกระทงแบบที่เรารู้จักเพิ่งชัดในสมัยรัชกาลที่ 3
อีก 15 วันถึงวันลอยกระทง 24 พ.ย. 2569 เรื่องเล่าว่านางนพมาศประดิษฐ์กระทงรูปดอกบัวสมัยพ่อขุนรามคำแหงเป็นที่รู้จักทั่วประเทศ แต่นักประวัติศาสตร์ตั้งแต่สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพเห็นว่าหนังสือเล่มนี้แต่งทีหลังมาก
ล่าสุด
- ซิดนีย์เปิดพิพิธภัณฑ์ใหม่ Powerhouse Parramatta งบ 915 ล้านดอลลาร์ โปรเจกต์วัฒนธรรมใหญ่สุดนับจากโอเปราเฮาส์
- พิพิธภัณฑ์สมบัติราชสำนักญี่ปุ่นในพระราชวังโตเกียวเปิดเต็มรูปแบบ ยกสมบัติโชโซอินออกมาโชว์ในเขตพระราชวังครั้งแรก
- ผ้าไหมจีนชิ้นเท่าฝ่ามือในหลุมศพคาซัคสถาน อายุ 2,400 ปี ไปถึงเอเชียกลางก่อนเส้นทางสายไหมเปิดอย่างเป็นทางการ
- โบสถ์ยักษ์กลางทะเลทรายซูดาน ใหญ่กว่าทำเนียบขาว ทีมโปแลนด์ขุดถึงพื้นเดิมครั้งแรก อาจเป็นมหาวิหารของอาณาจักรคริสต์มาคูเรีย
- ญี่ปุ่นพบหลุมเสาท้องพระโรง 'วังไซโอ' อายุ 1,300 ปี ที่ประทับเจ้าหญิงผู้ถวายตัวรับใช้ศาลเจ้าอิเสะ