คลื่นยักษ์นอกฝั่งคานางาวะ

ภาพนี้คืออะไร

ภาพพิมพ์ญี่ปุ่นที่คนทั้งโลกจำได้ คลื่นสูงกำลังจะม้วนลงใส่เรือสามลำ มีภูเขาไฟฟูจิเล็กนิดเดียวอยู่ตรงกลาง

โฮกุไซทำภาพนี้ตอนอายุราว 70 ปี เป็นภาพหนึ่งในชุด "สามสิบหกทิวทัศน์ภูเขาฟูจิ" ที่ขายดีมากในเมืองเอโดะ (โตเกียว) ภาพนี้ไม่ใช่ภาพวาดชิ้นเดียว แต่เป็นภาพพิมพ์แกะไม้ ช่างแกะแม่พิมพ์ไม้แยกตามสี แล้วพิมพ์ซ้ำได้หลายพันแผ่น พิพิธภัณฑ์ใหญ่หลายแห่งจึงมีภาพนี้คนละแผ่น แผ่นนี้อยู่ที่สถาบันศิลปะชิคาโก

ภาพชุดนี้ใช้สีน้ำเงินปรัสเซียน สีสังเคราะห์ที่เพิ่งนำเข้ามาญี่ปุ่นและกลายเป็นสีฮิตในยุคนั้น เมื่อภาพพิมพ์ญี่ปุ่นไปถึงยุโรปในครึ่งหลังของศตวรรษที่ 19 ศิลปินอย่างแวนโก๊ะก็ได้แรงบันดาลใจไปด้วย

8 จุดที่ควรส่อง

1. ป้ายชื่อภาพกรอบสี่เหลี่ยมมุมซ้ายบนเขียนว่า 冨嶽三十六景 神奈川沖浪裏 อ่านว่า "ฟูงาคุ ซันจูร็อกเก คานางาวะ โอกิ นามิ อูระ" แปลว่า สามสิบหกทิวทัศน์ภูเขาฟูจิ: ใต้คลื่นนอกฝั่งคานางาวะ
2. ลายเซ็นโฮกุไซอักษรแนวตั้งข้างป้ายชื่อคือลายเซ็น อ่านว่า "โฮกุไซ อาราตาเมะ อิตสึ ฮิตสึ" แปลว่า "พู่กันของอิตสึ ซึ่งเดิมชื่อโฮกุไซ" เขาเปลี่ยนชื่อศิลปินของตัวเองหลายสิบครั้งตลอดชีวิต
3. ภูเขาฟูจิพระเอกของภาพชุดนี้ตัวเล็กที่สุดในภาพ ยอดมีหิมะขาว ลองดูคลื่นลูกเล็กด้านหน้า รูปร่างของมันคล้ายภูเขาฟูจิย่อส่วน คลื่นยักษ์ด้านบนทำให้ภูเขาดูเหมือนอยู่ใต้คลื่น
4. ฟองคลื่นเหมือนกรงเล็บปลายคลื่นแตกเป็นฟองเล็ก ๆ งุ้มลงเหมือนนิ้วมือหรือกรงเล็บที่กำลังจะตะครุบเรือ ซูมเข้าไปจะเห็นว่าฟองทุกก้อนแกะเป็นลายเส้นบนแม่พิมพ์ไม้ทีละก้อน
5. เรือลำแรกเรือในภาพเป็นเรือเร็วยาวที่ใช้ขนปลาสดเข้าไปขายในเมืองเอโดะ คนพายก้มตัวหมอบติดเรือเพื่อรับคลื่น ภาพนี้มีเรือแบบนี้สามลำ
6. เรือลำที่สองเรือลำล่างกำลังไต่ขึ้นสันคลื่น เห็นหัวคนพายเรียงเป็นแถว
7. เรือลำที่สามเรือด้านขวาเพิ่งพ้นคลื่นลูกก่อนมา ทั้งสามลำทำให้ภาพเล่าเรื่องต่อเนื่อง เหมือนเห็นช่วงเวลาก่อนและหลังคลื่นลูกใหญ่ตกลงมา
8. สีน้ำเงินปรัสเซียนสีน้ำเงินเข้มของคลื่นคือสีน้ำเงินปรัสเซียน เป็นสีสังเคราะห์ที่คิดค้นในยุโรปต้นศตวรรษที่ 18 ติดทนกว่าสีครามจากพืชที่ญี่ปุ่นใช้มาก่อน ภาพพิมพ์ชุดนี้ช่วยทำให้สีนี้เป็นที่นิยม