บรอยเกล จิตรกรที่ทำให้ชาวนากลายเป็นพระเอกของภาพ เสียชีวิตปีเดียวกับที่กรุงศรีอยุธยาเสียกรุงครั้งแรก
ในยุคที่ภาพวาดใหญ่ ๆ ต้องเป็นเรื่องศาสนาหรือขุนนาง ปีเตอร์ บรอยเกลกลับวาดชาวบ้านเกี่ยวข้าว กินข้าว และเต้นรำ จนได้ฉายาว่า "บรอยเกลชาวนา" ทั้งที่จริงเขาเป็นคนเมืองที่มีการศึกษาสูง
สรุปสั้น
- ปีเตอร์ บรอยเกลเกิดราว ค.ศ. 1525–1530 เดินทางไปอิตาลีราวปี 1552–1554 แล้วกลับมาทำงานออกแบบภาพพิมพ์ให้สำนักพิมพ์ใหญ่ที่สุดของยุโรปเหนือในเมืองแอนต์เวิร์ป
- ปี 1565 เศรษฐีแอนต์เวิร์ปจ้างเขาวาดภาพชุดฤดูกาลของปี ปัจจุบันเหลือ 5 ภาพ หนึ่งในนั้นคือ "ชาวนาเกี่ยวข้าว" ที่พิพิธภัณฑ์เมโทรโพลิแทน นิวยอร์ก
- เขาเสียชีวิตที่บรัสเซลส์ 9 กันยายน 1569 ตรงกับ พ.ศ. 2112 ปีที่กรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่าครั้งแรก ลูกชายสองคนกลายเป็นจิตรกรดังทั้งคู่
ภาพหัวเรื่องนี้ไม่ได้วาดตอนบรอยเกลยังมีชีวิต แต่เป็นภาพพิมพ์ที่ทำขึ้นปี 1606 สามสิบกว่าปีหลังเขาตาย ช่วงที่คนในเนเธอร์แลนด์กลับมาหลงใหลงานของเขาจนเรียกกันว่า “ยุคฟื้นฟูบรอยเกล” ในภาพเขาถูกล้อมด้วยเทพีแห่งศิลปะและเทพแห่งวาทศิลป์ ด้านล่างเป็นกุมารแห่งความตายถือคบเพลิงที่ยังลุกโชน หมายความว่าแม้ร่างจะตาย ชื่อเสียงของเขายังอยู่
คนเมืองที่ไปถึงโรม
ไม่มีใครรู้แน่ว่าปีเตอร์ บรอยเกล (Pieter Bruegel) เกิดที่ไหนและปีอะไร นักวิชาการประมาณว่าราว ค.ศ. 1525–1530 ตรงกับสมัยอยุธยาตอนต้น ปี 1551 เขาได้เป็นสมาชิกสมาคมช่างเขียนของแอนต์เวิร์ป (Antwerp) เมืองท่าการค้าที่รวยที่สุดแห่งหนึ่งของยุโรปเวลานั้น
ราวปี 1552 เขาออกเดินทางไปอิตาลี ไปถึงโรมและทางใต้ ในยุคที่อิตาลีเพิ่งผ่านยุคทองของไมเคิลแองเจโลและเลโอนาร์โด ดา วินชี แต่สิ่งที่เขาเก็บกลับมาไม่ใช่สไตล์อิตาลี กลับเป็นภาพร่างภูเขาแอลป์ที่ข้ามไปกลับ ซึ่งกลายเป็นวัตถุดิบของภาพทิวทัศน์ไปทั้งชีวิต
นักออกแบบภาพพิมพ์ก่อนจะเป็นจิตรกร
ปี 1555 เขากลับมาอยู่แอนต์เวิร์ป และทำงานให้ฮีโรนีมุส ค็อก (Hieronymus Cock) เจ้าของสำนักพิมพ์ภาพพิมพ์ที่ใหญ่ที่สุดของยุโรปเหนือ ตลอดแปดปีเขาออกแบบภาพพิมพ์มากกว่า 40 ชิ้น ตั้งแต่ทิวทัศน์ใหญ่ เรือรบ ไปจนถึงภาพสอนใจแบบตลกร้าย บรอยเกลเป็นคนวาดแบบ แล้วช่างของค็อกเป็นคนแกะแม่พิมพ์ ภาพพิมพ์ขายได้ทีละมาก ๆ ทำให้ชื่อเขาเป็นที่รู้จักทั่วภูมิภาค
ปี 1563 เขาแต่งงานกับไมเกิน คุก (Mayken Coecke) ลูกสาวของปีเตอร์ คุก ฟัน อาลสต์ (Pieter Coecke van Aelst) จิตรกรคนดังที่เชื่อกันว่าเคยเป็นครูของเขา แล้วย้ายไปอยู่บรัสเซลส์ (Brussels) เมืองหลวงทางการเมือง จนตลอดชีวิต
ชาวนาเป็นตัวเอก
นักเขียนชีวประวัติจิตรกรรุ่นหลังเล่าว่าบรอยเกลชอบแต่งตัวเป็นชาวบ้านไปงานแต่งงานและงานเทศกาลในหมู่บ้าน เพื่อดูชีวิตจริงของคนธรรมดา เรื่องนี้ทำให้เขาได้ฉายาว่า “บรอยเกลชาวนา” แต่นักประวัติศาสตร์ศิลปะยุคหลังเชื่อว่าเขาเป็นคนเมืองที่มีการศึกษาสูง และมีเพื่อนเป็นนักปราชญ์ยุคนั้น ภาพชาวนาของเขาจึงมีทั้งความเอ็นดูและการเสียดสีปนกัน
ในยุคที่ภาพวาดขนาดใหญ่มักเป็นเรื่องศาสนาหรือภาพเหมือนขุนนาง การทำให้ชีวิตชาวนาเป็นหัวเรื่องหลักของภาพใหญ่เป็นเรื่องใหม่มาก ปี 1565 นิโกลาส โยงเงอลิงก์ (Niclaes Jonghelinck) เศรษฐีชาวแอนต์เวิร์ป จ้างเขาวาดภาพชุดช่วงเวลาต่าง ๆ ของปี ปัจจุบันเหลือ 5 ภาพ ส่วนใหญ่อยู่ที่เวียนนา ส่วนภาพ ชาวนาเกี่ยวข้าว อยู่ที่นิวยอร์ก ซูมดูได้ว่ามีคนนอนหลับใต้ต้นแพร์ด้วย
ปีเดียวกับที่อยุธยาเสียกรุง
บรอยเกลเสียชีวิตที่บรัสเซลส์ วันที่ 9 กันยายน 1569 ฝังศพที่โบสถ์กาเปลเกิร์ก (Kapellekerk) ปีนั้นตรงกับ พ.ศ. 2112 ปีที่กรุงศรีอยุธยาเสียแก่กองทัพพระเจ้าบุเรงนองเป็นครั้งแรก
เขาตายตอนลูกชายสองคนยังเล็กเกินกว่าจะสอนวาดภาพ แต่ทั้งปีเตอร์ บรอยเกล ผู้ลูก (1564–1638) และยาน บรอยเกล ผู้พ่อ (1568–1625) ต่างกลายเป็นจิตรกรดัง ทั้งคู่สะกดนามสกุลว่า Brueghel มีตัว h ต่างจากพ่อ ปีเตอร์ผู้ลูกหาเลี้ยงชีพด้วยการวาดภาพตามแบบงานของพ่อจำนวนมาก ทำให้ภาพแบบบรอยเกลยังขายได้ต่อมาอีกหลายสิบปี
อ้างอิง
- Cleveland Museum of Art: Peter Bruegel, 1606, Aegidius Sadeler (1925.1218)
- The Met: Pieter Bruegel the Elder, The Harvesters, 1565 (19.164)
- Wikipedia: Pieter Bruegel the Elder (อิตาลี 1552–1554, Hieronymus Cock, แต่งงาน 1563, Jonghelinck 1565, เสียชีวิต 9 ก.ย. 1569)
- Wikipedia: Burmese–Siamese War (1568–1569) การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 1
ข่าวนี้เรียบเรียงจากข้อเท็จจริงหลายแหล่ง · พบข้อผิดพลาด? แจ้งเรา
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ชองโปลียง ชายผู้อ่านอักษรภาพอียิปต์ออกเป็นคนแรก ตะโกนว่า "ได้แล้ว!" แล้วเป็นลมล้มลงกลางห้อง
เด็กจากเมืองเล็กทางใต้ของฝรั่งเศสที่อ่านได้หลายภาษาตั้งแต่วัยรุ่น ใช้ศิลาโรเซตตาไขความลับที่โลกอ่านไม่ออกมากว่าพันปี ในปีเดียวกับที่ทูตอังกฤษเดินทางมาถึงกรุงเทพฯ สมัยรัชกาลที่ 2
ซูรา จิตรกรที่วาดภาพด้วยจุดสีตามทฤษฎีวิทยาศาสตร์ เปลี่ยนทิศศิลปะสมัยใหม่ แล้วจากไปตอนอายุ 31
คนวาดบ่ายวันอาทิตย์บนเกาะลากร็องด์ฌัต ใช้เวลาเป็นจิตรกรอาชีพเพียงราวสิบปี แต่วิธีวางจุดสีเล็ก ๆ ของเขาคล้ายหลักการเดียวกับพิกเซลบนจอที่เราดูทุกวัน
แวนโก๊ะ เป็นจิตรกรแค่ 10 ปี วาดงานราว 2,100 ชิ้น และที่เรารู้จักเขา ส่วนใหญ่มาจากจดหมายถึงน้องชาย
ชายที่เริ่มวาดภาพจริงจังตอนอายุ 27 และจากไปตอนอายุ 37 ทิ้งภาพสีน้ำมันไว้ราว 860 ภาพ ส่วนใหญ่วาดในสองปีสุดท้าย ชีวิตของเขาร่วมสมัยกับรัชกาลที่ 4 และ 5
เฟอร์เมร์ จิตรกรแห่งเดลฟต์ที่วาดทั้งชีวิตแค่ราว 34 ภาพ ตายพร้อมหนี้ และถูกลืมไปเกือบ 200 ปี
คนวาดสาวรีดนมและหญิงสาวต่างหูมุก ใช้ชีวิตทั้งชีวิตในเมืองเล็ก ๆ ของเนเธอร์แลนด์ยุคเดียวกับที่เรือดัตช์แล่นมาค้าขายถึงกรุงศรีอยุธยา
ล่าสุด
- โฮกุไซ ชายผู้เปลี่ยนชื่อกว่า 30 ครั้ง วาดภาพจนอายุ 88 และยังบ่นว่าอยากได้เวลาอีก 10 ปี
- ปราสาทแม่บุญตะวันตกกลางบารายเมืองพระนคร บูรณะเสร็จหลังใช้เวลา 14 ปี บ้านเดิมของพระนารายณ์บรรทมสินธุ์สำริดองค์ใหญ่ที่สุด
- 11 พฤศจิกายน วันสงบศึกสงครามโลกครั้งที่ 1 กับทหารอาสาสยาม 1,284 นาย ที่ได้เดินลอดประตูชัยกรุงปารีส
- แท่นบูชาเทพมิธราที่เหนือสุดของจักรวรรดิโรมัน ออกแสดงครั้งแรกในนิทรรศการ Roman Scotland ที่เอดินบะระ
- ยี่เป็งไม่ใช่ลอยกระทง: "เดือนยี่" ของล้านนาตรงกับเดือนสิบสอง และโคมที่ปล่อยขึ้นฟ้ามีไว้ลอยเคราะห์